Metoda PNF


METODA PNF

Metoda PNF (Proprioceptive Neuromuscular Facilitation) powstała i rozwijała się w latach 40 tych ubiegłego stulecia w Stanach Zjednoczonych. Do Europy dotarła w latach 70 tych. Od 1990 roku o rozwój koncepcji dba International PNF Association (IPNFA).

W Polsce metoda rozwija się od 1997 roku. Jest obecnie jedną z najbardziej popularnych koncepcji fizjoterapii stosowanych i zalecanych w naszym kraju. Metoda PNF jest lubiana i akceptowana przez pacjentów dzięki możliwości ukierunkowania podejmowanych działań na wybrany problem oraz urozmaiconej terapii prowadzonej w różnych pozycjach wyjściowych. Jest uniwersalna, można ja stosować u osób z różnymi schorzeniami ortopedycznymi, neurologicznymi, znajduje także zastosowanie w terapii dzieci. Metoda PNF nawiązuje do standardów badania proponowanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) w stworzonej w 2001 roku Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (International Classification of Functioning, Disability and Health – ICF).

Metoda.PNF-[600]Filozofia koncepcji PNF zakłada planowanie terapii dostosowanej indywidualnie do potrzeb pacjenta i jego problemów w życiu codziennym. Badanie pacjenta ma na celu określenie nie tylko słabszych części ciała, ale także rozpoznanie mocniejszych części, które są wykorzystywane  w czasie terapii do pobudzania, stymulacji słabszych struktur. Koncepcja PNF zakłada bezbolesną pracę z pacjentem, rozpoczynanie terapii od ruchów czy czynności łatwiejszych dla pacjenta i stopniowe zwiększanie stopnia trudności wykonywanych zadań. Głównym celem terapii opartej na założeniach PNF jest analiza zgłaszanego zaburzenia ruchowego w życiu codziennym i poszukiwanie przyczyn przedstawionego problemu.

W czasie terapii wykorzystywane są tzw. podstawowe zasady, do których zaliczamy opór manualny, stymulację wzrokową i słuchową, ściśle określone chwyty umożliwiające dawkowanie odpowiedniego oporu podczas wykonywania ruchu w wybranym kierunku, stymulację receptorów dotyku, ucisku, czucia głębokiego, docisk lub odciążenie powierzchni stawowych. Zastosowanie wzorców ruchowych, w połączeniu z odpowiednimi technikami pozwala na stymulacje wybranych łańcuchów mięśniowych.

Ważną składową metody są wzorce ruchowe, czyli ruchy łopatek, miednicy, kończyn górnych i dolnych, głowy i szyi oraz tułowia, zachodzące w trzech płaszczyznach, odpowiadające naturalnym ruchom człowieka. Wzorce ruchowe wykorzystywane są w celu nauczenia, poprawy jakości ruchu słabszych części ciała (np. ruchy kończyny górnej u osoby po przebytym złamaniu) oraz wywołania pobudzenia w określonych łańcuchach mięśniowych w celu stymulacji najsłabszego ogniwa w łańcuchu (przenoszenie pobudzenia z jednych grup mięśni na inne). Metoda PNF obejmuje 10 technik wykorzystywanych w różnym celu: nauczania wykonywania określonego ruchu, nauczania przyjmowania wybranej pozycji ciała, poprawy stabilności ciała, rozluźnienia napiętych czy bolesnych grup mięśniowych, pobudzenia słabych mięśni.

Metoda oferuje szereg możliwości terapeutycznych takich jak trening na materacu (np. nauczanie zmian pozycji, nauka upadania i wstawania), nauczanie wykonywania różnych aktywności w  pozycji siedzącej, trening chodu, stymulacja funkcji mięśni twarzy, oddychania i inne.